$\"\"$ <\/div>\n

Wiele z \u0142\u00f3dzkich rzek nie posiada \u017ar\u00f3de\u0142 ani naturalnego zasilania. \u0179r\u00f3d\u0142a zosta\u0142y zniszczone, a rzeki rozpoczynaj\u0105 si\u0119 rowami melioracyjnymi, drogowymi, wylotami melioracyjnymi lub kana\u0142ami burzowymi. \u0179r\u00f3d\u0142o to tylko pocz\u0105tek rzeki, ale w dalszym biegu rzeka zasilana jest sp\u0142ywem w\u00f3d powierzchniowych, podpowierzchniowych i podziemnych. W zlewniach zmeliorowanych za spor\u0105 cze\u015b\u0107 zasilania rzek, przynajmniej w okresie wiosennym i jesiennym, odpowiada system melioracyjny. Jedna czwarta powierzchni wojew\u00f3dztwa jest zmeliorowana. Mniej wi\u0119cej po\u0142owa grunt\u00f3w ornych w \u0142\u00f3dzkim czyli ok. 20 % powierzchni wojew\u00f3dztwa pokrytych jest przez rozleg\u0142e odwodnieniowe systemy melioracyjne ruroci\u0105g\u00f3w drenarskich, kt\u00f3re ujmuj\u0105 wody podpowierzchniowe oraz systemy row\u00f3w prowadz\u0105cych wody drenarskie, kt\u00f3re ujmuj\u0105 sp\u0142yw powierzchniowy i cz\u0119\u015bciowo podpowierzchniowy. Kolejne 5% powierzchni to zmeliorowane obszary \u0142\u0105k i pastwisk, dla kt\u00f3rych w cz\u0119\u015bci zaprojektowano sterowalny system nawodnieniowo-odwodnieniowy.<\/div>\n

<\/div>\n

$\"\"$ <\/div>\n

Woda w naszych rzekach pochodzi w du\u017cej mierze z system\u00f3w melioracji. Wiele rzek po okresie wiosennym ca\u0142kowicie zanika na skutek szybkiego odwodnienia zlewni przez melioracj\u0119, w pozosta\u0142ych mo\u017cemy obserwowa\u0107 bardzo niskie stany wody. To w\u0142a\u015bnie podczas d\u0142ugotrwa\u0142ych suszy mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 za jaki stan w\u00f3d odpowiedzialne s\u0105 wody podziemne i za jaki procent zasilania naszych rzek odpowiada zasilanie z w\u00f3d podziemnych.<\/div>\n

W wojew\u00f3dztwie \u0142\u00f3dzkim rzeki posiadaj\u0105ce naturalne (nieprzekszta\u0142cone) \u017ar\u00f3d\u0142a i naturalne zasilanie ze zlewni to przede wszystkim rzeki, kt\u00f3re rozpoczynaj\u0105 sw\u00f3j bieg w lasach lub przep\u0142ywaj\u0105 przez kompleksy le\u015bne. Niestety kompleksy le\u015bne r\u00f3wnie\u017c nie s\u0105 stabilnym buforem gromadz\u0105cym wod\u0119, gdy\u017c te te\u017c s\u0105 odwadniane.<\/div>\n

Melioracja odwodnieniowa sprawia, \u017ce grunty bardzo szybko osuszaj\u0105 si\u0119 na wiosn\u0119, dzi\u0119ki czemu mo\u017cliwe s\u0105 wczesne prace polowe i zapewnienie odpowiednich warunk\u00f3w powietrzno-wilgotno\u015bciowych dla wzrostu ro\u015blin. W taki spos\u00f3b dochodzi do bardzo szybkiego odprowadzenia wody z ogromnych powierzchni zlewni. Woda ta trafia do prostych, wyregulowanych koryt rzek i odp\u0142ywa z wielk\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 do Ba\u0142tyku. W czasie intensywnych opad\u00f3w deszczu system taki prowadzi do niekontrolowanych wezbra\u0144 a czasem do powodzi, natomiast w przypadku braku opad\u00f3w na wiosn\u0119 i latem prowadzi do suszy i stepowienia. Nie potrafimy zatrzyma\u0107 odp\u0142ywaj\u0105cej wody. Potrzebne s\u0105 przemy\u015blane rozwi\u0105zania, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 minimalizowa\u0142y te \u017cywio\u0142y. Na chwil\u0119 obecn\u0105 nikt na powa\u017cnie si\u0119 nie zastanawia nad tymi rozwi\u0105zaniami, a te kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w przestrzeni publicznej to jedynie chodzenie na skr\u00f3ty.<\/div>\n

Niestety od wielu lat zarz\u0105dzanie w Polsce susz\u0105 i powodzi\u0105 pr\u00f3buje si\u0119 robi\u0107 na rzekach, a to nic innego jak zarz\u0105dzanie kryzysami. Trzeba robi\u0107 wszystko, \u017ceby do tych kryzys\u00f3w nie dochodzi\u0142o i dzia\u0142ania te powinny by\u0107 prowadzone poza korytami rzek \u2013 w zlewni i dolinach rzecznych. Niestety urz\u0119dnicy pr\u00f3buj\u0105 tworzy\u0107 z\u0142udzenie skutecznego dzia\u0142ania, gdy tymczasem s\u0105 one jedynie interwencyjne i nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego ze zr\u00f3wnowa\u017conym rozwojem i prawid\u0142owym rozumieniem zjawisk w \u015brodowisku, s\u0105 szkodliwe i kosztowne.<\/div>\n

Kompletny brak regulacji prawnych w sposobie u\u017cytkowania gruntami w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie rzek, sprowadzenie rzek do prostych dzia\u0142ek ewidencyjnych bez wydzielonych stref buforowych i prawie ca\u0142kowita dowolno\u015b\u0107 w u\u017cytkowaniu grunt\u00f3w przyleg\u0142ych do ciek\u00f3w to katastrofa, kt\u00f3ra si\u0119 nasila i kt\u00f3r\u0105 zgotowali nam kolejni rz\u0105dz\u0105cy. Przyczyn suszy i powodzi nale\u017cy szuka\u0107 w z\u0142ym prawie oraz w dotychczas przeprowadzonych dzia\u0142aniach hydrotechnicznych, kt\u00f3re maj\u0105 niszcz\u0105cy wp\u0142yw na \u015brodowisko. Bez odpowiednich regulacji i zmian w prawie \u017cadne racjonalne dzia\u0142ania nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y miejsca, a b\u0119dziemy jedynie skazani na polityk\u0119 zak\u0142amanej propagandy i wydawania \u015brodk\u00f3w publicznych na nieskuteczne rozwi\u0105zania.<\/div>\n

Na systemy melioracyjne nale\u017cy patrze\u0107 w spos\u00f3b kompleksowy, a kluczem do rozwi\u0105zania wielu problem\u00f3w jest zrozumienie ich rzeczywistego wp\u0142ywu na \u015brodowisko i korzy\u015bci jakie odnosimy dzi\u0119ki ich istnieniu. Po zdrenowaniu grunt\u00f3w s\u0142abo przepuszczalnych, a takich w \u0142\u00f3dzkim mamy najwi\u0119cej zmienia si\u0119 ich struktura dzi\u0119ki czemu przez kr\u00f3tki czas po opadach obszary zdrenowane stanowi\u0105 niejako wielki akumulator wody, kt\u00f3ry \u0142aduje si\u0119 w czasie opad\u00f3w. Przed zdrenowaniem grunty te by\u0142y stale nasycone wod\u0105, ich zdolno\u015b\u0107 do absorpcji wody nie by\u0142a tak du\u017ca jak po wykonanej melioracji. Zdolno\u015b\u0107 grunt\u00f3w niezmeliorowanych do absorbcji wody jest inaczej roz\u0142o\u017cona w czasie. Ten wodny akumulator w postaci grunt\u00f3w zmeliorowanych powinien by\u0107 wykorzystany dla zapobiegania niekorzystnym zjawiskom jakie nas dotykaj\u0105.<\/div>\n

Jeszcze inn\u0105 wa\u017cn\u0105 i ciekaw\u0105 kwesti\u0105 jest to, \u017ce melioracja odwodnieniowa przyczynia si\u0119 do pog\u0142\u0119bienia suszy hydrologicznej, ale nie koniecznie do powstania suszy rolniczej, kt\u00f3ra de facto nast\u0119puje przed susz\u0105 hydrologiczn\u0105. Wynika to z tego, \u017ce ro\u015bliny, kt\u00f3re rosn\u0105 na gruncie o obni\u017conym poziomie w\u00f3d podziemnych szybciej przystosowuj\u0105 si\u0119 do niskiego poziomu w\u00f3d i wykszta\u0142caj\u0105 silniejszy i bardziej odporny na susz\u0119 system korzeniowy.<\/div>\n

Na melioracj\u0119 nale\u017cy patrze\u0107 globalnie tj. z poziomu dorzecza a nie tylko zlewni jednej rzeki i tak czasami melioracja pomaga szybko odprowadzi\u0107 du\u017ce ilo\u015bci wody w dole rzeki, zanim dotrze w to miejsce fala powodziowa z g\u00f3rnego dorzecza, i w taki spos\u00f3b czasami pomaga ona ogranicza\u0107 zjawisko powodzi. Jednak przy braku sterowania tymi systemami to przypadek decyduje o tym jak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni ona w danym czasie.<\/div>\n

<\/div>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jedna z powa\u017canych przyczyn suszy i powodzi le\u017cy w zlewni i niesterowalnym systemie rolniczych odwodnie\u0144, kt\u00f3ry wymaga przeprojektowania i dostosowania do regulacji, spowolnienia lub zahamowania odp\u0142ywu wody do rzek oraz jej retencjonowania i oczyszczania. Przyczyny suszy i powodzi nie maj\u0105… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2463,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-2451","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-html5"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/ptppiotrkow.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/ptppiotrkow.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/ptppiotrkow.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ptppiotrkow.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ptppiotrkow.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2451"}],"version-history":[{"count":11,"href":"http:\/\/ptppiotrkow.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2503,"href":"http:\/\/ptppiotrkow.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2451\/revisions\/2503"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/ptppiotrkow.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2463"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/ptppiotrkow.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/ptppiotrkow.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/ptppiotrkow.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}